Ảnh hưởng của thuốc trừ sâu đối với môi trường

Với một đất nước có 13,85% tổng sản phẩm quốc nội tới từ nông nghiệp thật không quá khi nói rằng nông nghiệp vẫn là ngành đóng vai trò chủ chốt tại Việt Nam. Không chỉ có ảnh hưởng sâu sắc tới an ninh quốc gia, nền kinh tế của đất nước mà nó còn ảnh hưởng trực tiếp tới môi trường sống của người dân.

Có một thực trạng đáng buồn trong ngành nông nghiệp hiện nay đó là bà con sử dụng thuốc trừ sâu hóa học một cách bừa bãi. Trong thuốc trừ sâu thường chứa những hóa chất độc hại không chỉ gây ảnh hưởng trực tiếp tới những người đang sống ở xung quanh, nó còn lưu lại một lượng lớn hóa chất trong các loại rau củ. Tác hại mà thuốc trừ sâu đem lại thật là khôn lường.

Tác hại của thuốc bảo vệ thực vật lên môi trường đất

Việc dùng thuốc trừ sâu liên tục sẽ sinh chứng nhờn thuốc. Vì thế mỗi loại thuốc trừ sâu chỉ có tác dụng mạnh một số năm đầu sử dụng. Để hạn chế bệnh nhờn thuốc, tăng khả năng diệt trừ sâu bệnh, người ta tăng dần nồng độ thuốc, tăng số lần dùng thuốc. Tuy nhiên biện pháp này không lâu dài do không thể tăng mãi nồng độ được. Mặt khác, nó lại làm ô nhiễm môi trường mạnh hơn, do lượng tồn dư trong môi trường nhiều lên.

Một số loại thuốc trừ sâu có tính năng hóa học ổn định, khó phân hủy nên sẽ tích lũy trong môi trường. Sau nhiều lần sử dụng lượng tích lũy này, có thể cao đến mức gây độc cho môi trường đất, nước, không khí và con người. Do thuốc tồn động lâu không phân hủy, nên có thể theo nước và gió phát tán tới các vùng khác, theo các loài sinh vật đi khắp mọi nơi. Việc tăng liều lượng thuốc, tăng số lần phun thuốc, dùng thuốc BVTV không theo hướng dẫn, lạm dụng thuốc BVTV đã dẫn đến hậu quả gây ra hiện tượng kháng thuốc, làm thuốc mất hiệu lực, để lại tồn dư thuốc BVTV quá mức cho phép trong nông sản, thực phẩm. Đó cũng là nguyên nhân của tình trạng ngộ độc thực phẩm, làm giảm sức cạnh tranh của nông sản, hàng hóa trên thị trường.

Tích lũy trong lương thực, thực phẩm (ô nhiễm nông sản) gây tác động xấu đến sức khỏe con người và nhiều loài vật nuôi. Tích lũy trong đất, nước, không khí (ô nhiễm môi trường), thuốc trừ sâu đi vào cơ thể động vật thủy sinh, vào nông sản, thực phẩm, cuối cùng vào cơ thể con người.

Hình ảnh phun thuốc trừ sâu của người nông dân. Ảnh: sưu tầm

 

Những lưu ý khi sử dụng thuốc bảo vệ thực vật

Đúng thuốc: Khi sử dụng thuốc BVTV, cần phải biết rõ loài sâu bệnh cần phòng trừ, tham vấn ý kiến cán bộ chuyên môn BVTV hoặc cán bộ nông nghiệp địa phương. Ưu tiên lựa chọn sử dụng các loại thuốc có tác động chọn lọc, có hiệu lực cao, thời gian cách ly ngắn và ít độc đối với sinh vật có ích, động vật máu nóng. Cần chọn mua những loại thuốc an toàn với cây trồng, ít gây hại với người tiêu thụ sản phẩm, đặc biệt chú ý khi mua và sử dụng thuốc diệt cỏ.

Đúng liều lượng: Cần sử dụng đúng nồng độ, liều lượng bao gồm lượng thuốc và lượng nước pha trộn để phun trên một đơn vị diện tích cây trồng theo hướng dẫn của nhà sản xuất hoặc khuyến cáo của cán bộ kỹ thuật. Việc tùy tiện tăng nồng độ thuốc lên cao sẽ gây nguy hiểm cho người sử dụng, cây trồng, vật nuôi, môi trường và làm tăng chi phí, còn nếu phun ở nồng độ quá thấp sẽ làm cho sâu bệnh nhờn thuốc, kháng thuốc, tạo nguy cơ bùng phát dịch.

Để đảm bảo sử dụng đúng liều lượng, nồng độ, phải có dụng cụ cân, đong thuốc, không ước lượng bằng mắt, không bốc thuốc bột bằng tay. Phải phun hết lượng thuốc đã pha trộn, không để dư thừa qua hôm sau hoặc lần sau.

Đúng thời điểm: Cần phun thuốc vào thời điểm sâu bệnh dễ bị tiêu diệt, phun ở giai đoạn tuổi nhỏ đối với sâu và ở giai đoạn đầu đối với bệnh. Phun vào lúc trời râm mát, không có gió to để thuốc tiếp xúc bám dính tốt hơn trên bề mặt lá. Hạn chế phun lúc cây đang ra hoa. Việc phun thuốc khi trời nắng nóng sẽ làm giảm hiệu lực của thuốc, còn phun khi trời sắp mưa có thể làm rửa trôi thuốc. Không phun thuốc vào thời điểm sắp thu hoạch (thời gian cách ly tùy thuộc từng loại thuốc, thường có khuyến cáo là thời gian trước thu hoạch). Phun khi mật độ sâu, tỷ lệ bệnh đạt đến ngưỡng gây hại kinh tế.

Đúng cách: Thuốc BVTV được hướng dẫn sử dụng từng thuốc và đa dạng thuốc. Chế phẩm dạng bột, thấm nước, dạng sữa phải pha với nước; dạng hạt, viên nhỏ thì rải vào đất; có dạng để phun mù, phun sương với lượng rất nhỏ hoặc có dạng thuốc chỉ để xông hơi, khử trùng kho tàng… Đa số thuốc BVTV trong trồng trọt thuộc dạng pha với nước hoặc rải vào đất.

Riêng với thuốc trừ cỏ càng phải thận trọng, sử dụng đúng cách để không chỉ hạn chế tác hại của cỏ dại mà còn bảo vệ cây trồng, kể cả diện tích cây trồng gần nơi xử lý. Cần lưu ý hướng gió và tốc độ gió để thuốc không bay xa vào nơi không cần thiết.

Trước khi sử dụng bất kỳ một loại rau củ nào quý khách cần có biện pháp khử sạch tất cả thuốc trừ sâu tồn dư trước khi chế biến. Sử dụng máy ozon, muối sạch, ngâm với giấm hay soda là cách mà các bà nội trợ vẫn hay sử dụng.

Người dân ở Thường Tín (Hà Nội) phun thuốc trừ sâu cho rau. Ảnh: sưu tầm

Bên trên là bài viết về việc ảnh hưởng của thuốc trừ sâu đối với môi trường bên cạnh đó hướng dẫn các bạn sử dụng thuốc trừ sâu một cách hợp lý. Chúc các bạn thực hiện thành công và nhớ giữ gìn sức khỏe của mình.

Xem thêm
Có thể bạn quan tâm